MISLEADING: ‘Hindi puwedeng basta-basta imbestigahan ang confidential fund ng ibang opisyal’ — Rep. Luistro

Mig Anishi Zamora

Isang Facebook post ang kumakalat na nagsasabing ipinaliwanag umano ni Batangas Rep. Gerville Luistro na hindi maaaring basta-basta imbestigahan ang confidential funds ng ibang opisyal dahil walang reklamong inihain laban sa kanila.

CLAIM:

Sinabi umano ni Luistro na hindi maaaring imbestigahan ang confidential funds ng ibang opisyal dahil walang reklamong nakahain laban sa kanila.

RATING: MISLEADING

CONCLUSION:

Totoong sinabi ni Luistro na hindi maaaring basta imbestigahan ng House prosecution ang mga opisyal na walang reklamong nakapaloob sa kanilang hinahawakang kaso. Gayunman, tumutukoy siya sa saklaw ng impeachment proceedings laban kay Vice President Sara Duterte, hindi sa pangkalahatang pagbabawal sa pag-iimbestiga ng confidential funds ng ibang opisyal.

THE FACTS

• Sa panayam kay Jessica Soho na inilabas noong Hulyo 14, tinanong si Luistro kung bakit confidential funds ni Duterte ang tinututukan samantalang mayroon ding confidential funds ang ibang opisyal. Ipinaliwanag niyang si Duterte ay isang impeachable official at ang kanilang tungkulin bilang prosecution ay nakapaloob sa impeachment case laban sa kanya.
• Sinabi ni Luistro, “We cannot investigate those na wala namang complaints.” Ngunit nilinaw rin niya na ang tinutukoy niya ay ang impeachment process. Ayon sa kanya, para sa mga impeachable official, impeachment ang tamang proseso, habang para sa mga non-impeachable official, maaaring ang Office of the Ombudsman ang wastong tanggapan na humawak sa reklamo.
• Hindi sinabi ni Luistro na bawal o imposibleng imbestigahan ang confidential funds nina Pangulong Ferdinand Marcos Jr. o iba pang opisyal. Ang kanyang pahayag ay tungkol sa limitasyon ng kasong impeachment na hawak ng House prosecution, hindi sa kapangyarihan ng lahat ng ahensya ng gobyerno na magsagawa ng imbestigasyon.
• Ang confidential at intelligence funds ay saklaw pa rin ng accounting at auditing requirements. Sa ilalim ng Joint Circular 2015-01, kailangang magsumite ang mga ahensya ng quarterly reports sa paggamit ng mga pondong ito, na ina-audit ng Commission on Audit.
• Hindi rin tugma sa opisyal na budget figures ang pahayag na may ₱14-bilyong confidential fund si Marcos. Ayon sa House of Representatives, may ₱4.55 bilyong confidential at intelligence funds ang Office of the President para sa 2026, na binubuo ng ₱2.25 bilyong confidential funds at ₱2.3 bilyong intelligence funds.

THE BOTTOMLINE:

Totoo ang pahayag ni Luistro na hindi maaaring basta palawakin ng House prosecution ang impeachment case sa mga opisyal na walang reklamong nakahain sa naturang proceeding. Ngunit nagpapalito itong ipakahulugan na hindi maaaring imbestigahan ang confidential funds ng ibang opisyal, dahil ang sinabi niya ay partikular sa saklaw ng impeachment case ni Duterte. Ang ibang confidential funds ay maaari pa ring sumailalim sa audit o imbestigasyon ng mga awtorisadong institusyon.